اين وضعيت معمولاً در اثر تغييرات هورموني، در هنگام بلوغ و يا در طي افزايش سن رخ مي‌دهد. هنگامي‌كه تعادل بين دو هورمون استروژن و تستوسترون به هم مي‌خورد ممكن است سينه‌ها بزرگ شوند. شايد تعجب کنيد اما در بدن زنان و مردان از هورمون‌هاي جنس مخالف به مقدار بسيار کم ترشح مي‌شود. در موارد نادري ممكن است داروهايي كه تجويز مي‌شوند، برخي داروهايي كه بدون نسخه فروخته و مصرف مي‌شوند، داروهاي غير قانوني، برخي داروهايي كه براي افزايش حجم عضله و دوپينگ استفاده مي‌شود، برخي تومورها و بيماري‌ها موجب بزرگي سينه‌ها شوند.

مشکل شايع پسران نوجوان

ژنيكوماستي بين پسران نوجوان (13 تا 19 سال) شايع است. بزرگي غدد پستان در پسران نوجوان بسيار رايج است. حدود يك سوم از اين پسران در سن بلوغ دچار اين وضعيت مي شوند ولي احتمال اين عارضه در بزرگسالي كمتر از يک درصد است. بزرگي غدد پستان اغلب خفيف و بدون درد است اما يك‌سوم از مردان در مورد حساسيت آن اعتراض دارند. معمولا علت بزرگ شدن غدد پستان قابل تشخيص است و در اكثر موارد به دليل مصرف بعضي داروها و يا بيماري كبدي بروز مي‌كند. به‌طوري كه 65 درصد از پسران 14 ساله ژنيكوماستي دارند. اگر شما نوجوان هستيد احتمالاً به ‌انجام دادن آزمايش نياز نداريد و بزرگي سينه طي دو تا سه سال، خود به خود برطرف خواهد شد اما پسران بزرگ‌تر و مردان جوان ممكن است به ‌انجام دادن آزمايش نياز داشته باشند. در چنين مواردي ممكن است نوعي بيماري عامل ايجادكننده اين مشكل باشد.

چه بايد کرد؟

در بسياري از موارد درمان خاصي مورد نياز نيست. پزشك شما ممكن است هر ماه‌ اندازه سينه را پيگيري كند و تحت نظر داشته باشد. در 90 درصد پسران نوجوان، ژنيكوماستي در مدت كمتر از سه سال خود به خود برطرف مي‌شود. برخي اوقات با قطع مصرف دارويي كه به ژنيكوماستي منجر شده ‌است مانند مواد دوپينگ، مشكل برطرف مي‌شود. در موارد نادري درمان‌هاي دارويي براي درمان ژنيكوماستي استفاده مي‌شوند مخصوصاً اگر درد و حساسيت وجود داشته باشد. درمان دارويي ممكن است بتواند بافت اضافي سينه را برطرف كند. گاهي براي از بين بردن بافت اضافي جراحي انجام مي‌شود. اگر علت بزرگ شدن سينه‌ها، بيماري يا تومور باشد درمان بايد انجام شود. در اين صورت بيماري اصلي بايد درمان شود. در اغلب مردان، ژنيکوماستي اين وضعيت در هر دو پستان مشاهده مي‌شود ولي اگر تنها يكي از سينه‌ها برآمده بود بايد جهت معاينه دقيق‌تر به پزشك مراجعه شود. بعضي از مردان تنها به دليل چاقي داراي پستان‌هاي برآمده هستند اما در وضعيت بزرگي پستان كه به دليل بزرگ شدن بافت غدد پستان رخ مي‌دهد، چاقي موثر نيست. بافت غده دقيقا زير نيپل سينه (نوك سينه) متمركز است ولي چربي در كليه مناطق سينه پخش مي‌شود.

... و اما داروها

بعضي از مهم‌ترين داروهايي كه باعث بروز اين حالت مي‌شوند عبارت‌اند از: ديگوكسين (لانوكسين) براي بيماري قلبي، اسپرونولاكتين (آلداكتون)، سايمتيدين بلوك‌كننده اسيد معده، كتوكونازول (نيزورال) براي عفونت قارچي، فيناسترايد (پروسكار) و داناسترايد (اودارت) براي بزرگي پروستات، لازم به ذكر است كه داروهاي مخدري نظير آمفتامين، ماري جوانا و هروئين و بيماري كبدي ناشي از افراط در مصرف الكل نيز باعث بزرگ شدن پستان مي‌گردد.

آيا توده‌ سينه مردان هم ممكن است سرطاني شود؟

احتمالاً نه. سرطان پستان در مردان بسيار نادر است. توده‌اي كه در اثر سرطان ايجاد شده باشد، معمولاً درست زير نوك سينه ايجاد نمي‌شود.

خصوصيات و ماهيت بافت سرطاني با بافت حاصل از بزرگ شدن سينه در اثر ژنيكوماستي متفاوت است. سرطان پستان ممكن است موجب فرورفتگي پوست يا ايجاد ترشح خوني از سينه شود. پزشك شما مي‌تواند نوع توده را تشخيص دهد و بفهمد كه توده، سرطاني است يا نه. اگر در مورد توده‌ سينه هرگونه سوالي داريد مي‌توانيد با پزشك خود مشورت كنيد. در موارد مشكوك ممكن است نياز به‌انجام ماموگرافي و يا نمونه‌برداري باشد. اغلب برآمدگي‌هاي پستان در مردان، غيرسرطاني است و مربوط به وضعيتي به نام ژنيكوماستي يا بزرگي غدد پستان است اما بهتر است به پزشك مراجعه كنيد تا علت دقيق آن مشخص شود. اگرچه سرطان پستان در مردان شايع نيست اما محتمل و امكان‌پذير است. در دنيا، حدود 2000 مرد در سال جاري مبتلا به سرطان پستان شناخته شده‌اند. سرعت مرگ ناشي از سرطان پستان در مردان بيشتر از زنان است! يعني حدود 450 مرد در سال به دليل سرطان پستان فوت مي‌كنند و اما بزرگي غدد پستان در مردان چندان خطرناك نيست.